Abone Ol:

‘İçten bağlılık’ ve ‘Sağlam, güçlü dostluk’ anlamlarına gelen sadakatin sözleri merak ediliyor. Peki sadakat nedir, ne demektir? Sadakat ile ilgili sözler nelerdir? En güzel sadakat sözleri haberimizde.
Sadakat ne demek? Sadakat sözleri! Sadakat ile ilgili sözler nelerdir? TDK'ya göre sadakat nedir?

Sadakat ne demek? TDK’ya göre sadakat nedir? Sadakat sözleri! Sadakat ile ilgili sözler nelerdir?’İçten bağlılık’ ve ‘Sağlam, güçlü dostluk’ anlamlarına gelen sadakatin sözleri merak ediliyor. Peki sadakat nedir, ne demektir? Sadakat ile ilgili sözler nelerdir? En güzel sadakat sözleri haberimizde.TDK’ya göre sadakat ne demek, nedir? Sadakat kelime anlamı nedir? Sadakat ile ilgili sözler nelerdir? Sadakat sözleri nedir? TDK’YA GÖRE SADAKAT NEDİR? NE DEMEK? Türk Dil Kurumu’na göre sadakat kelimesi 2 farklı anlama gelmektedir. Sadakat ‘İçten bağlılık’ ve ‘Sağlam, güçlü dostluk’ demektir. Sadakat 1. anlamı : İçten bağlılıkSadakat 2. anlamı : Sağlam, güçlü dostluk. SADAKAT NE DEMEK? Niyette dürüstlük, söz ve davranışların doğru ve gerçeğe uygun olması anlamında bir ahlâk terimi. Sadakat kelimesinin kökeni Sıdk kelimesidir. SIDK NEDİR? Eski sözlüklerde ‘vâkıaya uygun hüküm ifade eden söz, yalanın karşıtı’ diye tanımlanan sıdk kelimesi (Cevherî, I, 580; Lisânü’l-?Arab, ‘?d?’ md.; Tâcü’l-?arûs, ‘?d?’ md.; et-Ta?rîfât, ‘?ıd?’ md.) âyet ve hadislerle diğer İslâmî kaynaklarda ‘hakikati konuşmak, gerçeğe uygun bilgi vermek, dürüst ve güvenilir olmak, vaadine sadâkat göstermek’ anlamında masdar; ‘hakikati ifade eden, gerçeğe uygun olan söz, doğruluk, dürüstlük, güvenilirlik’ anlamında isim olarak kullanılır. Bir şeyin objektif gerçekliği hak, bunun aslına uygun biçimde anlatılması sıdk kavramıyla ifade edilir. Hak doğrunun nesnel yanı, sıdk ise sözün nesnel doğruya uygunluğudur. Sıdk ayrıca ‘sözün hem objektif gerçeğe hem de sözü söyleyenin zihnindeki bilgiye uygunluğu’ şeklinde tanımlanır. Buna göre bir kimsenin sözü -aslında gerçeği ifade etse bile- o kişi kendi zihninde yalan söylediğini düşünüyorsa bu söz yalan (kezib, kizb) sayılır. Böyle bir durumda sözün bir yönden doğru, bir yönden yalan olabileceği de belirtilir. Meselâ bir inkârcının, ‘Muhammed Allah’ın elçisidir’ şeklindeki sözü içindeki inancı ifade etmemesi yönünden yalan, Hz. Muhammed’in Allah’ın resulü olduğu gerçeğine uygun düşmesi bakımından doğrudur. Nitekim Kur’ân-ı Kerîm (el-Münâfikun 63/1) münafıkların Hz. Peygamber’e gelerek, ‘Şahitlik ederiz ki sen gerçekten Allah’ın elçisisin’ şeklindeki sözlerini, ‘Allah da biliyor ki sen O’nun elçisisin’ sözleriyle söyleneni doğrulamış, ‘Ancak Allah da münafıkların yalancı olduğuna şahitlik eder’ ifadesiyle gerçekte buna inanmadıkları için münafıkların yalancılığını bildirmiştir. Sıdk esas itibariyle geçmiş, şimdiki zaman veya gelecekle ilgili haber, bilgi ve vaad içeren söz için kullanılır. Ancak soru, talep ve duada da gizli yahut dolaylı bir bilgi saklıdır. Meselâ bir konuda soru soran kimse dolaylı biçimde o hususta bilgisi bulunmadığını, yardım isteyen veya dua eden de ihtiyaç içinde olduğunu belirtmiş olur (Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât, ‘?d?’ md.; e?-?erî?a, s. 270-271; Izutsu, s. 129-132, 140-143).Sıdk kelimesi Kur’ân-ı Kerîm’de bazıları mecazi anlamda olmak üzere on beş yerde geçer. Ayrıca üç âyette ‘doğru sözlü’ anlamında sâdık, elli kadar âyette bunun çoğul şekilleri (sâdikun, sâdikın, sâdikat), altmış kadar âyette aynı kökten çeşitli fiil ve isimler yer almaktadır (M. F. Abdülbâki, el-Mu?cem, ‘?d?’ md.). Sıdk iki âyette (ez-Zümer 39/32-33) Kur’ân-ı Kerîm’in isimlerinden biri olarak kullanılmıştır. Yûnus sûresinin 2. âyetindeki ‘kademe sıdk’ ifadesi ‘hakiki menzil, yüksek derece, üstün şeref’ gibi mânalarla açıklanır. Hasan-ı Basrî bu tabirle Hz. Muhammed’in yüksek şahsiyetinin, Hakîm et-Tirmizî onun makam-ı mahmûddaki mevkiinin kastedildiğini, Mukatil b. Süleyman ise bunun hayattayken öbür dünyaya gönderilen amelleri ifade ettiğini söyler (yorumlar için bk. Taberî, VI, 527-529; Şevkânî, II, 480-481). Müfessirlere göre İsrâ sûresinin 80. âyetinde geçen ‘doğrulukla giriş’ (müdhale sıdk) Hz. Peygamber’in hicret sırasında Medine’ye girişine, ‘doğrulukla çıkış’ da (muhrace sıdk) Mekke’den çıkışına veya ilki onun Mekke fethi için Medine’den çıkışına, ikincisi Mekke’ye girişine işaret eder (Zemahşerî, II, 372; Şevkânî, III, 285). Ancak İbn Âşûr, sûrenin Mekke’de indiğini dikkate alarak son yorumu isabetsiz bulmuş (et-Ta?rîr ve’t-tenvîr, XV, 187), Fahreddin er-Râzî ise bu tabirlerin önceki iki âyette söz konusu edilen namazla ilgili olduğunu belirterek doğrulukla girişi ‘namaza giriş’, doğrulukla çıkışı da ‘namazdan çıkış’ diye açıklamıştır (Mefâtî?u’l-gayb, XXI, 29). Meryem sûresinin 50. âyetindeki ‘lisâne sıdk’, ‘sözü doğru’ veya ‘doğruluk ve dürüstlükle anılma’ (Zemahşerî, II, 512), Ahkaf sûresinin 16. âyetindeki ‘va’dü’s-sıdk’, ‘dünyada insanlara peygamberlerin diliyle bildirilen gerçek vaad’ (Taberî, XI, 287; Şevkânî, V, 23) diye açıklanır. Bir âyette Allah’ın kelâmının iki temel niteliği doğruluk ve âdillik şeklinde gösterilir (el-En’âm 6/115). Aynı ifade bir hadiste de geçmektedir (Nesâî, ‘Cihâd’, 42). Fahreddin er-Râzî’ye göre Kur’an’ın bütün âyetleri ya haber veya yükümlülük bildirmekte olup buradaki doğruluk haber bildiren, âdillik de yükümlülük içeren âyetlerin niteliği şeklinde zikredilmiştir (Mefâtî?u’l-gayb, XIII, 161).Hadislerde hem sıdk kelimesi hem de çeşitli türevleri geçmektedir. Bazı hadis mecmualarında sıdk konusuna özel bablar ayrılmıştır (meselâ bk. Müsned, V, 14, 20; Buhârî, ‘Edeb’, 69; Tirmizî, ‘Birr’, 46; Dârimî, ‘Büyû?’, 8). Hz. Peygamber’in şu öğüdü, hadis kaynaklarının yanında sıdk konusuna yer veren hemen bütün ahlâk ve tasavvuf kitaplarında kaydedilmiştir: ‘Size doğruluğu öğütlerim; çünkü doğruluk iyiliğe, iyilik de cennete götürür. Doğruluğu şiâr edinen kimse Allah katında sıddîk diye yazılır. Yalan söylemekten sizi menederim; çünkü yalan söylemek günaha, günah da cehenneme götürür. Kişi yalan söyleye söyleye nihayet Allah katında kezzâb diye yazılır’ (Müsned, I, 3, 5, 7, 8, 9, 11; Buhârî, ‘Edeb’, 69; Müslim, ‘Birr’, 103-105). Hadislerde doğruluğun huzur, yalancılığın kuşku ve huzursuzluk kaynağı olduğuna dikkat çekilmekte (Müsned, I, 200; Tirmizî, ‘?ıyâmet’, 60), dürüst tâcirin âhirette peygamberlerle birlikte olacağı belirtilmektedir (Tirmizî, ‘Büyû?’, 4; İbn Mâce, ‘Ticârât’, 1). Üç kişinin bir mağarada sıkışıp kaldığını anlatan uzun bir hadiste zor durumlarında insanları ancak doğruluklarının kurtarabileceği bildirilir (Buhârî, ‘Enbiyâ?’, 53). Bazı hadislerde Resûl-i Ekrem ‘sâdık ve masdûk’ (doğru olan ve doğruluğu herkesçe kabul edilen) şeklinde nitelenir (Buhârî, ‘Enbiyâ?’, 1; ‘?ader’, 1). Ebû Süfyân’ın henüz müslüman olmadığı dönemde Bizans İmparatoru Herakleios’un sorusu üzerine Hz. Peygamber’in kişiliği ve daveti hakkında verdiği bilgiler arasında, ‘O bize doğruluğu, iffetli olmayı ve akrabalık hukukunu gözetmeyi emrediyor’ ifadesi de yer almaktadır (Müsned, I, 262, 263; Buhârî, ‘Bed?ü’l-va?y’, 6; Ebû Dâvûd, ‘Edeb’, 85). Bizzat Resûlullah da, ‘Aranızda Allah’tan en çok korkan, en doğru olan ve en çok iyilik yapan benim’ demiştir (Buhârî, ‘İ?ti?âm’, 27). Kelâm ilminde bütün peygamberlerin beş niteliğinden birinin sıdk olduğu belirtilir (bk. PEYGAMBER).Hemen bütün ahlâk ve tasavvuf kitaplarında sıdk başlıca ahlâkî erdemlerden biri diye gösterilir. Bu terimi oldukça geniş bir kapsamda ele alan Râgıb el-İsfahânî, sıdkı evrenin varlık sebeplerinin en önemlilerinden biri sayar. Çünkü sıdk hakikatin ifadesi olup hakikatin bir an ortadan kalktığı farzedilse artık evrenin düzeni de ortadan kalkar. Aynı âlime göre doğruluk bütün iyi ve güzel şeylerin temeli, peygamberliğin dayanağı, takvânın meyvesidir. Öte yandan bir kimsenin yalanı huy haline getirmesi onu insanlıktan çıkarır. Çünkü konuşma yeteneği insanın özelliğidir. Yalancı olarak tanınanın sözüne güvenilmez, sözüne güvenilmeyenin konuşması fayda getirmez; sözü faydasız olan ise hayvanlarla eşit duruma düşer, hatta böylesi hayvandan da aşağıdır; çünkü yalan söyleyerek zarar verir. Kur’ân-ı Kerîm’de doğru yoldan sapanlar için, ‘Onlar hayvanlar gibidir, hatta onlar yolca daha da şaşkındır’ ifadesi (el-Furkan 25/44) kullanılmıştır (e?-?erî?a, s. 270-271).Sıdkı biraz daha dar kapsamlı olarak ‘bir konu hakkında gerçeğe uygun bilgi vermek’, yalanı ise ‘bir konu hakkında gerçeğin aksini söylemek’ şeklinde tanımlayan Mâverdî doğru söylemenin de yalan söylemenin de bazı sebeplerinin bulunduğunu, ancak doğruluğun sebeplerinin temelli, yalancılığın sebeplerinin ise ârızî olduğunu belirtir. Çünkü doğruluk aklın ve dinin gereğidir; buna karşılık akıl ve din yalancılığı reddeder. Nitekim doğru bilgiler yaygınlık kazanıp tevâtür derecesine ulaşabilirken asılsız bilgiler böyle bir itibara lâyık görülmemektedir. Mâverdî doğruluğu gerekli kılan sebepleri akıl, din, ahlâk (mürüvvet) ve insanlardaki doğrulukla tanınma arzusu olarak sıralar. Akıl, bilhassa bir fayda sağlamayan ve bir zararı önlemeyen yalanın kötülüğüne hükmeder. Aklın doğru bulmadığı bir tutumu din de onaylamaz, aksine din aklın hükmünü pekiştirir, aklın pratikte faydalı bulduğu yalanı da sakıncalı görür. Ayrıca ahlâk çirkin tutumları reddettiği gibi söylenen bir sözün yalan olduğunun ortaya çıkması ve sonuçta kişinin itibarını zedelemesi de insanlarda doğrulukla tanınma arzusu meydana getirir (Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn, s. 254-255). Mâverdî, bazı durumlarda sıdkın yalanla aynı derecede kötü ve çirkin, hatta yalandan daha zararlı olabileceğini de belirterek bunları gıybet, nemîme ve siâye (bozgunculuk çıkarmak için insanlar arasında söz taşıma) şeklinde sıralar (a.g.e., s. 257-260).Gazzâlî ve daha sonraki bazı âlimler sıdkın altı çeşidinden söz eder. a) Konuşmada sıdk. Söylenen her sözün -dinî ve toplumsal bir zarara yol açmadıkça- gerçeği yansıtması, verilen her sözün yerine getirilmesi ahlâkî bir ödevdir. Hadislerde sadece karı-koca arasındaki geçimsizliği gidermek, savaşta düşmana üstün gelmek ve insanlar arasında barışı sağlamak niyetiyle yalan söylenebileceği bildirilmiştir (Müsned, VI, 459, 461; Ebû Dâvûd, ‘Edeb’, 50; Tirmizî, ‘Birr’, 26). b) Niyet ve iradede sıdk. Bir kimsenin sözünde doğru olması yanında iç dünyasında da dürüst olması, hakikati ifade etme niyet ve isteği taşıması gerekir. Hz. Peygamber’in, ‘Allah sizin bedenlerinize (şekillerinize) ve mallarınıza değil kalplerinize ve amellerinize bakar’ (Müslim, ‘Birr’, 33, 34); ‘Ödemek niyetinde olmadığı halde borçlanan kimse hırsızdır’ (İbn Mâce, ‘?ada?at’, 10, 11) anlamındaki hadisleri bunu ifade etmektedir. Gazzâlî’ye göre bir kimsenin amacı gerçek, niyeti doğru olur, iradesi hayra yönelirse böyle biri sâdık veya sıddîk diye nitelenir. Ahlâkî bakımdan önemli olan sözün kelimeleri değil bunların arkasındaki niyet ve iradedir. Buna göre bir kimse diliyle, ‘Allah’a yöneldim; ben Allah’ın kuluyum; Allahım! Yalnız sana kulluk ederim’ derken kalbi Allah’tan başka şeylerle meşgul olursa onun bu söyledikleri yalandan ibarettir. Gerçek kul varlığını nefsine değil mevlâsına adayandır, bu da sıddîkların derecesidir (İ?yâ?, IV, 388-389; ayrıca bk. SIDDÎK). c) Karar vermede sıdk. Niyet ve iradeden sonraki bir doğruluk ve dürüstlük aşaması olup insanın iyi ve doğru olduğuna inandığı bir işi yapmaya dürüstlükle karar vermesini ifade eder. d) Kararında durma hususunda sıdk. Bir konuda verilmiş olan doğru kararı sürdürmeyi ifade eder. Karar verme ve kararında durmadaki dürüstlük, özellikle kötü alışkanlıklardan tövbe edip bir daha bunlara dönmeme hususunda büyük önem taşır. e) Amelde sıdk. Ahlâk âlimleri amelde dürüstlüğü ‘iyilikleri gösteriş için değil sırf iyi ve gerekli olduğu için yapma, kötülükleri de aynı anlayışla terketme bilinci ve sorumluluğu’ olarak açıklamışlardır. f) Dinî ve mânevî hallerde sıdk. Özellikle tasavvufî kaynaklar kulun Allah’a saygı ve bağlılığını gösteren havf, recâ, tâzim, zühd, rıza, tevekkül, muhabbet gibi mânevî hallerdeki doğruluk ve samimiyeti sıdkın en ileri derecesi olarak değerlendirmiştir (a.g.e., IV, 386-392). Seyyid Şerîf el-Cürcânî’nin kaydettiğine göre hakikat ehli sıdkı ‘ölümü pahasına da olsa gerçeği söyleme’ diye tarif etmiştir (et-Ta?rîfât, ‘?ıd?’ md.). Cüneyd-i Bağdâdî’nin de sıdkı böyle anladığı belirtilir (Kuşeyrî, II, 451). Ancak İslâm âlimleri hayatî bir tehlike karşısında yalan söylemeyi câiz görmüştür (bk. YALAN). SADAKAT SÖZLERİ / SADAKAT İLE İLGİLİ SÖZLER – Her ihanet sevgiyle başlar. (Ramiz Dayı)- Sadık dostum var deme, başına bir hal gelmeyince.- Sadık olmayanın sadakat beklemeye hakkı yoktur. (Suzan Samancı)- Ölüm gibidir sadakat. Bir kere çizgiyi geçtin mi geri dönüş yoktur.- Sen olmasan bile, ona sadıktın. Asla kendi nezaketinden pişman olma. Kötülük karşısında sadık kalmak bir güç kaynağıdır.- İnsanın kişiliğini oluşturan etmenlerden birisi de doğruluk ve sadakattir.- Sadakat denen ölümsüz duyguyu sadece gelip geçici aşklarla anıyoruz ne yazık.- Sadakat nedir ki? Zaten benim olmayan bir bedene ve ruha sahip olma duygusu mu? (Paulo Coelho)- Sadakat uçurumdur, sadakatsizlik hiçlik.- Sevgiliye verilen en güzel hediye, sadakâttir. Hz. Ali (r.a)- Yalandan kim ölmüş ki diyorlar. Doğrudur yalandan beden ölmez ama, gönül ölür, güven ölür, insanlık ölür.- Yüzde yüz sadakat elde etmek için yüzde elli verimlilik almam gerekiyor. (Samuel Goldwyn)- Sadakat, kamuya özel olarak kaldıraçla sonuçlanır. (Andy Stanley)- Sadakat kör aşk değildir. Hafife alınamaz. Sadakat samimi dostluktur.- İslam yalnızca bir inanç ve ibadet meselesi değil, aynı zamanda bir kimlik ve sadakat meselesidir de; birçoğu için, bütün ötekilerin üzerinde bir kimlik ve sadakattir bu. (Bernard Lewis)- İhanetin maskesi gerçeğin önüne düşüyor. Fakat sadıkların yüzleri doğruluk güneşi gibi parlıyor!- Sadakati ve samimiyeti esas prensip olarak kabul et, kendine eşit olmayan arkadaşlar edinme, yanlışların olursa düzeltmekten çekinme. (Konfüçyus)- Sadakat, insanın gerçek değerini destekleyen dayanaklardan biridir.- Sadakat gri değil. Bu siyah ve beyaz. Ya tamamen sadıksın ya da hiç sadık değilsin. – Sharnay- Taşlaşmış bir görüşe olan sadakat, daha önce hiç bir zinciri kırmamış ya da insan ruhunu özgür bırakmamıştır. (Mark Twain)

#

Abone Ol:
Abone Ol

Yorumlarınızala Sitemize Değer Katın